NL Design System jaaroverzicht 2025

In dit jaaroverzicht wordt vanuit het NL Design System Kernteam een overzicht gemaakt over de resultaten die in 2025 zijn behaald. Hierbij wordt steeds een stuk context gegeven dieper in gaan op activiteit en resultaat.

Inleiding

Doel NL Design System

Overheidsorganisaties en hun leveranciers werken samen toe naar een standaard voor toegankelijke, gebruiksvriendelijke digitale diensten.

Wat

NL Design System is een ecosysteem voor design systems om samen te ontdekken welke componenten echt werken in de praktijk. In een actieve community worden kennis, ervaringen en verbeteringen uitgewisseld. Componenten, patronen en templates worden efficiënt hergebruikt voor een consistente gebruikerservaring. NL Design System gaat verder dan de wettelijke verplichting door gebruiksvriendelijkheid te valideren bij eindgebruikers.

Hoe

Voorwaarden die samenwerking mogelijk maken. NL Design System is open source en platformonafhankelijk. Elke oplossing is onderbouwd, getest en gevalideerd. Het Estafettemodel en de bijbehorende Definition of Done borgen kwaliteit

:::note[2025]

Activiteiten in 2025

De activiteiten voor 2025 zijn onder de volgende onderwerpen onderverdeeld:

1. Doorontwikkeling

• validatie gebruik NL Design System;
• toepassing van NL Design System toegenomen;
• uitbreiding van de richtlijnen;
• uitbreiden van beschikbare componenten, inzichten, patronen en templates.

2. In stand houden

• documentatie: richtlijnen en handboek;
• infrastructuur voor componenten en thema’s: code en Figma;
• beheer van Nl Design System thema’s van diverse huisstijlen;
• marktplaats voor componenten;
• onderhouden van actieve community. :::

:::success[2025]

Resultaten en hoogtepunten uit 2025

In de groene blokken in dit document met het symbool van een lampje en de tekst “in 2025” erin, zoals hierboven, worden de concrete resultaten op een specifiek onderwerp uitgelicht. :::

Samen bouwen en slim hergebruiken

NL Design System draait op samenwerking tussen een actieve community, die bestaat uit overheidsoverganisaties en hun leveranciers, en het Kernteam.

Het door NL Design System ontwikkelde Estafettemodel wordt toegepast om open source ontwikkelen mogelijk te maken. Hierbij blijft er ruimte voor innovatie, maar wordt er toegewerkt naar standaardisatie.

Hieronder een weergave welke kern activiteiten bij het Kernteam en welke bij de Community zijn belegd.

:::note[NL Design System]

Het Kernteam

• faciliteert samenwerking in de community;
• voert regie op de kwaliteit van het design system;
• werkt toe naar standaardisatie.

Wie zitten er in Kernteam? Inhoudelijke experts op het gebied van design, development en webtoegankelijkheid onder regie van Stichting ICTU. Meer weten? Bekijk de kernteam pagina.

De Community

• deelt kennis;
• valideert en verbeterd bestaande oplossingen;
• draagt missende onderdelen bij voor hergebruik.

Wie zitten er in de Community? Overheidsorganisaties en leveranciers van overheidsorganisaties. Meer weten? Bekijk de wie doet mee pagina. :::

Meedoen op verschillende niveaus

Organisaties kunnen op 6 niveaus bijdragen en meedoen aan NL Design System. Hierbij is niveau 1 de start en loopt een organisatie al dan niet door naar het gewenste niveau. In de visualisatie hieronder staan de 6 niveaus van deelname beschreven.

1. Kennisdeling

2. Richtlijnen gebruiken

3. Eigen thema maken en onderhouden

4. Componenten hergebruiken

5. Componenten verbeteren

6. Componenten bijdragen en onderhouden

Ga voor een uitgebreidere beschrijving naar niveaus van meedoen.

Nog slimmer samenwerken in Community Sprints

Naast de NL Design System Community faciliteert NL Design System 2 Community Sprints. Binnen deze Community Sprints is er een samenwerking tussen verschillende organisaties op een specifiek thema. In 2025 waren dat:

1. MijnServices Community

In de MijnServices Community sprint wordt een uitgebreide set van huisstijl-onafhankelijke templates voor Mijn Omgevingen en Formulieren ontwikkeld. Deze templates zijn direct te gebruiken voor websites en applicaties binnen de overheid.

2. Rijkshuisstijl Community

In de Rijkshuisstijl Community sprint wordt door diverse Rijksoverheidsorganisaties samengewerkt aan de nieuwe Rijkshuisstijl. Zowel voor het delen van kennis als het samenwerken aan NL Design System-componenten voor projecten die moeten voldoen aan deze Rijkshuisstijl.

:::success[2025]

Actieve community

NL Design System is een open source design system ecosysteem. In 2025 moment was er geen formele registraties van deelname, waardoor er geen exacte aantallen bekend over deelnemers en deelnemende organisaties.

De aantallen in onderstaand overzicht zijn op basis van individuele registraties in verschillende subgroepen in Slack en ontwikkelomgevingen vastgesteld.

Cijfers actieve community in aantal personen:

• Designers: van 70 naar 105
• Developers: van 40 naar 58
• In Figma: van 50 naar 102
• Op Github: van 120 naar 147
• In Slack: van 799 naar 885

Inschrijvingen in Community Sprints:

• Mijn services: 17 inschrijvingen, over 10 organisaties
• Rijkshuisstijl Community: 31 inschrijvingen, over 16 organisaties :::

Kennisdeling en samenwerking in 2025

Kennisdeling van diverse organisaties op Slack, GitHub en tijdens bijeenkomsten zorgt voor nieuwe inzichten. Deze inzichten en feedback draagt bij aan het komen tot onderbouwde componenten, patronen, templates en richtlijnen. Het Kernteam faciliteert deze kennisdeling en zorgt voor omgeving waarin teams regelmatig delen waar ze mee bezig zijn.

In het overzicht hieronder is een overzicht van de bijeenkomsten die structureel worden georganiseerd.

1. Kennisdeling

   1. Vragen uit de Community beantwoorden in Slack

   2. Helpen met de samenwerking in Github

   3. Helpen met de samenwerking in Figma

2. Wekelijks

   1. Developer Open Hour

   2. MijnServices check-in

3. 2-wekelijks

   1. Heartbeat

   2. Design Open Hour

   3. Rijkshuisstijl Community Open Hour

4. Maandelijks

   1. Design Open Dag

   2. Estafettemodeldag

5. Jaarlijks

   1. Design Systems Week

:::success[2025]

Veel activiteit op Slack in 2025

Slack was in 2025 een van de belangrijkste kanalen binnen de Community om kennis met elkaar uit te wisselen en vragen te stellen. Er zijn diverse kanalen in gebruik, waarin berichten worden geplaatst en met emojis wordt gereageerd om input te leveren.

Onderstaande diagrammen geeft inzicht in de communicatie in drie sub kanalen.

• nl-design-system: algemene informatie, vragen en aankondigingen
• nl-design-system-developers: developer gerelateerde informatie en communicatiekanaal Developer Open Hours.
• nl-design-system-designers: designer en UX gerelateerde informatie en communicatekanaal Design Open Hours.

Aantal publieke berichten in Slack in 2025

Aantal reacties op publieke berichten in Slack in 2025

:::

Zoveel mogelijk digitaal

In de community worden presentaties waar mogelijk online georganiseerd. Hierdoor is het laagdrempelig om de bijeenkomst bij te wonen voor communityleden. Daarnaast hebben online bijeenkomsten als voordeel dat deze kunnen worden opgenomen en later nog een keer terug worden gekeken. Vanuit NL Design System worden de online bijeenkomsten zoveel mogelijk opgenomen om juist door verwijzing naar opnames voor kennisdeling te zorgen die tijd en locatie onafhankelijk is.

:::success[2025]

Digitale sessies opgenomen

Gedurende 25 Heartbeat-sessies werd de voortgang in werkzaamheden door het Kernteam en Communityleden publiek gedeeld.

Tijdens de Design Systems Week organiseerde het Kernteam een week met in totaal 15 half uur durende sessies met uiteenlopende onderwerpen.

In 2025 werden er veel digitale sessies teruggekeken. Het aantal “Teruggekeken” weergegeven in onderstaande grafiek hebben pijldatum 31-12-2025

:::

NL Design System bouwblokken

NL Design System bestaat uit componenten, patronen, templates en richtlijnen. Over deze basisonderdelen worden binnen de community afspraken gemaakt. Alle onderdelen worden ontwikkeld volgens het governancemodel, het Estafettemodel, om herbruikbare toegankelijke en gebruiksvriendelijke websites en webapplicaties te maken.

:::success[2025]

Richtlijnen in 2025

De NL Design System richtlijnen zijn op basis van feedback uit de community en nieuwe inzichten geoptimaliseerd.

Overname content richtlijnen

In 2025 zijn de kennisbank artikelen van DigiToegankelijk TOP in de richtlijnen van NL Design System opgenomen en uitgebreid. Hierdoor is alle praktische informatie over het hoe rondom development, design en content te vinden op 1 logische plek te vinden.

:::

Beschikbare herbruikbare bouwblokken

Beschikbare componenten

In 2025 is er een stap gezet in het op een overzichtelijke manier geregistreerd krijgen van componenten. Hierbij is de achterstallige lijst met “todo’s” volledig weggewerkt en zijn er 20 componenten voorzien van een community status. Hiermee zijn er meer componenten volgens de uniforme werkwijze beschikbaar gesteld aan de NL Design System Community. Daarnaast is het stappenplan ten behoeve van het standaardiseren van componenten gereviewed en verder uitgewerkt.

:::success[2025]

Voortgang van componenten in 2025

• Op de website: van 60 naar 91 componenten
• In de design kit: van 44 naar 61 componenten
• In code: van 140 naar 226 componenten

:::

Beschikbare templates

Met name in de Community Sprint rondom de MijnServices zijn in 2025 een tal van templates volledig uitgewerkt en beschikbaar gesteld.

:::success[2025]

Voortgang van templates in 2025

In 2025 zijn de eerste deelbare templates door de Community beschikbaar gesteld.

• In de design kit: van 5 naar 19 templates
• In code: van 5 naar 24 templates

:::

Gebruikersonderzoeken

Gebruikersonderzoeken.nl is een ontstaan vanuit de behoefte binnen de Community om inzichten uit validatie bij eindgebruikers met elkaar te delen. Per 2025 in gebruikersonderzoeken.nl officieel onderdeel van NL Design System.

Validatie met eindgebruikers is de onderbouwing van ontwikkelingen binnen het design system. Alle componenten, patronen en richtlijnen worden ontwikkeld en verbeterd op basis van gebruikersonderzoek.

Op gebruikersonderzoeken.nl delen diverse organisaties hun inzichten uit onderzoek in hetzelfde formaat. Nieuwe onderzoeken bouwen voort op eerdere resultaten, en verschillende organisaties testen dezelfde interactiepatronen in de eigen use cases. Zo kan er sneller en efficiënter worden ontwikkeld en NL Design System toe naar de meest bruikbare componenten, patronen en templates.

De onderzoeken zijn op de website terug te vinden onder verschillende thema’s zoals:

• Taal en begrijpelijkheid
• Navigatie
• Mijn omgeving
• Formulieren
• Mobiele ervaring
• Toegankelijkheid

:::success[2025]

Overnemen website gebruikersonderzoeken.nl

In 2025 is een nieuwe website neergezet om gebruikersonderzoeken op te delen.

In totaal zijn er 41 gebruikersonderzoeken op de website gepubliceerd.

:::

In stand houden NL Design System

Om voor een goedwerkende en voorspelbare Open Source ontwikkelomgeving te zorgen worden activiteiten uitgevoerd om de infrastructuur, documentatie en beschikbare componenten up-to-date te houden.

Het kernteam ondersteunt designers bij onderhoud van component-bibliotheken in Figma. Bij nieuwe grote versies helpt een stappenplan inclusief video voor designers of huisstijl coördinatoren om een eigen thema te migreren of aan te vullen bij updates.

De infrastructuur voor developers zorgt dat organisaties zonder opstarttijd componenten kunnen maken en gelijk kunnen delen. Hiervoor heeft het kernteam procedures om elke maand in samenwerking met maintainers de repositories up-to-date, onderhoudbaar en veilig te houden. Ingewikkelde migraties worden voorbereid voor zodat de diverse teams in dezelfde versies kunnen werken en daarmee makkelijk kunnen samenwerken.

:::success[2025]

Infrastructuur voor goede Open Source samenwerking

In 2025 heeft het Kernteam naast het onderhouden van de infrastructuur activiteiten uitgevoerd om voor een nog stabielere basis te zorgen. Deze activiteiten zijn op basis van nieuwe inzichten en nieuwe technische mogelijkheden geïdentificeerd.

Enkele highlights 2025

• Componenten in de community worden veiliger gepubliceerd op npm met het vier ogen principe.
• Componenten in code en Figma zijn voorspelbaar up-to-date te houden, doordat alle repositories geversioneerd zijn volgens ‘semantic versioning’.
• Gemaakte wijzigingen in code en design tokens zijn duidelijk gedocumenteerd. Dit wordt gedaan door ‘change sets’ te gebruiken bij elke nieuwe versie.
• Designers kunnen makkelijker up-to-date blijven met de Figma bibliotheek doordat er ‘change logs’ met video’s worden gepubliceerd bij nieuwe versies.
• Er wordt voorkomen dat kritieke kwetsbaarheden per ongeluk kunnen worden geïnstalleerd. Om dit te doen wordt gebruik gemaakt van een digitale handtekening voor versies van ‘npm packages’. Ook pauzeert de infrastructuur automatisch wanneer er een kritieke kwetsbaarheid is gevonden.

:::